top of page

De historiek van IKV-Maasmechelen

1987: Cantate bestaat 20 jaar en dat moet gevierd worden! Naast de traditionele feestconcerten organiseert voorzitter Frans Meyers en zijn team een schitterende twaalfdaagse concertreis naar Noorwegen. Het blijft één van de mooiste en indrukwekkendste reizen van Cantate! Voor mijzelf een eerste hartverwarmende kennismaking met het koor Cantate!

Maar Frans en toenmalig dirigent Maurice Delporte hebben nog meer in petto: ze lanceren

een lumineus idee met internationale allure nl. het organiseren van een driejaarlijkse koorwedstrijd voor gemengde koren.

Maurice.jpg

En zo geschiedt…..

Op zondag 27 september 1987 nemen elf koren deel aan de Internationale Koorwedstrijd Cantate. Zes Vlaamse en vijf buitenlandse koren wedijveren in de schouwburg van het Cultuurcentrum van Maasmechelen. Een uitgebalanceerd programma met ‘Alma Redemptoris Mater’, het plichtwerk van Vic Nees, gaat elfmaal in de ether. De prestaties worden beoordeeld door vooraanstaande professionele koordirigenten Juliaan Wilmots,

Kamiel Cooremans en Miroslav Košler uit Tsjechië. Radio 3 van de toenmalige BRT neemt de wedstrijd op en zendt deze integraal uit tijdens het programma ‘Het koorleven in Vlaanderen’, een programma van Simonne Claeys.

Het is een bijzondere ervaring. Het smaakt naar meer!

En zo geschiedt: voor de edities van 1990 en 1993 wordt intensief gewerkt aan internationalisering, waarbij de drie Vlaamse koorfederaties ondersteuning verlenen. Het aantal inschrijvingen gaat in stijgende lijn. Met vijftien geselecteerde gemengde koren wordt de editie van 1993 dan ook uitgebreid tot een tweedaags koorfestijn. Limburgse gastkoren zorgen voor een hartelijk onthaal - hoe kan het anders - en organiseren de zogenaamde

omkaderende concerten, waar ontmoeting en culturele verbroedering in een ongedwongen sfeer een hart onder de riem zijn voor velen.

De Internationale Koorwedstrijd Cantate wordt bekend, geliefd en gewaardeerd tot in het buitenland.

Juliaan.jpeg

Woorden van appreciatie door juryvoorzitter Juliaan Wilmots: ‘Dat Cantate Maasmechelen met zijn Internationale Koorwedstrijd het Vlaamse koorleven meer dan siert is duidelijk: op korte tijd is ons landschap van regionale, provinciale en nationale koorwedstrijden een broer rijker die de horizon verruimt en verrijkt. Alleen reeds omwille van deze verdienste – naast de vele andere van organisatorisch en muziek-culturele allure – moeten koor en bestuur worden gedankt en geprezen. Ook de jury kijkt uit naar de volgende glorieuze editie!’

Bij de voorbereiding van de vierde editie in 1996 schrijft voorzitter Frans Meyers: ‘We staan voor een moeilijke keuze óf verdwijnen van het internationaal platform óf inschakelen in de reeks van grote wedstrijden met als gevolg uitbreiding’.

We opteren voor uitbreiding en richten een nieuwe VZW op onder de naam Internationale Koorwedstrijd van Vlaanderen-Maasmechelen’ - kortweg IKV-Maasmechelen.

Onder de veel belovende titel ‘Vlaanderen groet Europa’ voert Collegium Instrumentale Brugense & Capella Brugensis o.l.v. Patrick Peire het eerste openingsconcert van de ‘Internationale Koorwedstrijd van Vlaanderen-Maasmechelen’ uit.

De grote vernieuwing resulteert in een uitbreiding naar vier categorieën: naast gemengde koren is er ook plaats voor kamerkoren, vrouwen- en mannenkoren. Vlaams componist Raymond Schroyens krijgt de opdracht vier plichtwerken te componeren.

Meteen wordt ook gezocht naar een evenwichtige uitbreiding van het aantal juryleden: Noord - Oost - Zuid- en West-Europa zijn vertegenwoordigd.

Het aantal geselecteerde koren kent een eerste hoogtepunt. Twintig koren brengen niet alleen het publiek in Maasmechelen in vervoering, maar toveren vaak een glimlach op de gezichten van de vele toeschouwers tijdens de negen omkaderende concerten, georganiseerd door de gastkoren.

Uit handen van Vlaams minister-president Luc Van den Brande ontvangt de ‘Internationale Koorwedstrijd van Vlaanderen-Maasmechelen’ in het Vlaams parlement de titel van Cultureel Ambassadeurschap van Vlaanderen. Een terechte beloning voor stichter en voorzitter Frans Meyers en zijn enthousiaste team!

Huiscomponist Paul Steegmans blaast de loftrompet en componeert prompt een feestelijke tune voor koperkwintet, die u sindsdien bij het begin van elk wedstrijddeel kan horen.

De titel ‘Cultureel Ambassadeurschap van Vlaanderen’ opent deuren. Het gemeentebestuur van Maasmechelen besluit medeorganisator te worden. Ook de bestendige Deputatie van Limburg deelt ons in bij de grote projecten. Alles wijst erop dat de ‘Internationale Koorwedstrijd van Vlaanderen-Maasmechelen’ in 1999 een volgend hoogtepunt tegemoet gaat.

En ja, de internationalisering groeit o.a. door de vele contacten tijdens Europese koorwedstrijden. In 1999 verwelkomen we voor het eerst twee overzeese koren, met name ‘Tonos Humanos’ uit Colombia en prijswinnaar in de categorie kamerkoren ‘Entrevoces’ uit Cuba.

Voor de derde keer op rij leidt voorzitter Vic Nees met de nodige subtiliteit en met kennis van zake de jurygesprekken.

Radio 3 zorgt nog steeds voor een verspreiding van het internationale koorrepertoire en specifieker van het nieuw Vlaamse koorrepertoire in functie van de vier plichtwerken van de Limburgse componist Paul Steegmans.

Een leuk weetje, tevens schitterend idee: om de publiciteit van de koorwedstrijd een boost te geven, wordt er een heuse etalagewedstrijd in Maasmechelen opgezet. Op de proclamatie wordt voor het eerst een prijs uitgereikt voor de mooiste en creatiefste etalagepromotie van IKV-Maasmechelen.

De eeuwwisseling brengt verandering! Het roer wordt omgegooid!

Om de continu.teit te garanderen wordt beslist de Internationale Koorwedstrijd van Vlaanderen-Maasmechelen tweejaarlijks in te richten.

Vic Nees
Logo ikv oud.jpg

In 2001 gaat IKV van start met een eigen wedstrijdlogo, een ontwerp van de Maasmechelse kunstenaar Pollie Gregoor. ‘Het logo stelt vier koorfiguren in beweging voor: ze vertegenwoordigen de verschillende stempartijen in een koor. De beweging is die van koorleden op weg naar of op de terugweg van het podium.’

Het kunstbeeldje van Jef Lenssen is een verdere uitwerking van het wedstrijdlogo. ‘Het kunstbeeld plaatst het logo op een onderstel. Achter het logo is een schelp aangebracht, die symbool staat voor het luisterend oor van de toeschouwer. Tegelijk is het een zinnebeeld voor de wereldbol en geeft het uitdrukking aan het internationale karakter van de wedstrijd.’

Negentien koren uit zestien verschillende landen zijn geselecteerd door de artistieke commissie onder leiding van ondergetekende.

De ervaring leert ons dat een kleine wijziging van categorie.n noodzakelijk is. Mannen- en vrouwenkoren horen in de toekomst thuis in de categorie gelijkstemmige koren, daarnaast blijven gemengde koren en kamerkoren nog even apart. Nieuw is de categorie ‘vocale ensembles’.

Nieuw is ook de folkloreavond ‘Maasmechelen – Muzaïek’, die de Maasmechelse bevolking meer bij de koorwedstrijd wil betrekken. Aansluitend hierbij is - in de loop van het jaar - een liedjeswedstrijd georganiseerd in de Maasmechelse basisscholen. De drie beste klassen presenteren hun lied tijdens de folkloreavond.

Opmerkelijk is het groot aantal omkaderende concerten. De interesse groeit in de Vlaamse koorwereld en bij de concertorganisatoren.

Enig minpunt KLARA, voordien Radio 3, haakt af voor opnames en uitzendingen wegens een nieuwe programmering. Het programma ‘Het koorleven in Vlaanderen’ verdwijnt uit de ether. De wedstrijdopnames gebeuren in de toekomst in eigen beheer.

En…de winnaars komen uit Denemarken, Hongarije, Isra.l en de Filipijnen!

In 2003 waait er alweer een frisse wind!

Onder de thematiek ‘Oor voor koor’ wordt een nieuwe koers gevaren met twee categorieëngemengde koren en gelijkstemmige koren.

Het programmaboek krijgt een nieuwe look: het A-4 formaat wordt ingeruild voor een handiger exemplaar in A-5 formaat en opgesmukt met interessante weetjes over de afkomst van de deelnemende koren. Het is het werk van Piet Cosemans, wedstrijdorganisator van IKV 2003.

Terwijl het openingsconcert van het Vlaamse Radio Koor - onder de titel ‘The March of the Women’ – enkel vrouwelijke componisten aan het woord laat, merken we - achteraf! - bij het team van juryleden een stevige verankering in de mannenwereld. Een contradictio sine qua non! Wilma ten Wolde haakte af wegens ziekte en werd vervangen door Christian Balandras uit Tours (FR).

Met het forum ‘Oor & Oog’ wil IKV - in samenwerking met Koor & Stem - de band met de Vlaamse koren sterker aanhalen. Pro Cantione uit Genk o.l.v. Jan Peeters is bereid gevonden om met regisseur Gert Terny te werken aan een choreografische voorstelling van vier verscheidene koorwerken. De bruikbare tips die de visuele presentatie van een optreden kunnen verlevendigen, zijn doordacht én haalbaar. We genieten van het contrast in de voorstelling en bediscussiëren de pro’s en de contra’s!

De omkaderende concerten in elf Limburgse gemeenten worden gepromoot onder de ronkende titel ‘goudKOORts’. In de eigen gemeente Maasmechelen verschijnt IKV in het straat-en winkelbeeld en in het traditionele folkloreconcert ‘Maasmechelen-Muzaïek’.

In 2005 ontvangt IKV zeventien koren uit twaalf verschillende landen, zeven vrouwenkoren en tien gemengde koren.

De opening wordt in een nieuw kleedje gestoken, waarbij Vlaamse en Finse koormuziek met elkaar worden geconfronteerd in uitvoeringen door Cantate en het vrouwenkoor ‘Philomela’ o.l.v. Marjukka Riihim.ki. Voor het slotconcert musiceren acht Limburgse koren, hoofdzakelijk Maaslandse, samen met de Koninklijke Harmonie St.-Martinus van Opgrimbie voor de grootse apotheose met een selectie uit de ‘Carmina Burana’ van Carl Orff.

2007: IKV-Maasmechelen wordt twintig jaar! Frans Meyers neemt afscheid als voorzitter.

Vocale muziek is niet alleen een cultureel verschijnsel. Het is ook een bindmiddel tussen mensen.’ Dankzij deze visie en de doorzetting van Frans Meyers konden Maasmechelen, het Maasland, Limburg en Vlaanderen rekenen op een terugkerende culturele gebeurtenis die een belangrijk erfgoed veiligstelt, waarvoor wij hem zeer erkentelijk blijven.

Dankzij het gedreven IKV-team, dat intussen officieus gemanaged wordt door Jo Calsius uit Genk, verloopt ook deze negende editie op wieltjes.

Frans.jpg
Jef Albrechts

Onder het voorzitterschap van Jef Albrechts stevenen we af op de tiende editie van de Internationale Koorwedstrijd van Vlaanderen-Maasmechelen in 2009. Onder zijn impuls wordt de nieuwe vzw ‘Likofest’ opgericht. Deze Limburgse Koepel tussen IKV-Maasmechelen en het Europees Muziekfestival voor de Jeugd – Neerpelt beoogt een grotere subsidiëring in de Vlaamse cultuurwereld.

Zestien koren, gemengde en enkel vrouwenkoren, uit tien verschillende landen nemen deel.

Dirigent Kaspars Ädamsons uit Riga (LV) en zijn koren Söla en Sölas kapen de eerste prijs weg van zowel de categorie gemengde koren als de categorie gelijkstemmige koren. Een unicum in de geschiedenis van IKV-Maasmechelen!

In 2011 wijzigt de programmering van het wedstrijdgebeuren. Vanaf deze editie worden - om financiële én organisatorische redenen - slechts twaalf koren geselecteerd. Op zaterdag wordt een verplicht programma beoordeeld door een vijfkoppige jury en op zondag een vrij programma. Op deze manier komt de organisatie o.a. tegemoet aan de wensen van de buitenlandse koren.

Tijdens het slotconcert passeren de deelnemende koren nogmaals de revue voor een breed publiek.

Tijdens de elfde editie viert IKV Vic Nees, de peetvader van de hedendaagse Vlaamse koormuziek, ter gelegenheid van zijn 75ste verjaardag. Als ‘composer in residence’ componeert hij drie verplichte koorwerken op Latijnse bijbelteksten.

Het Vlaams Radio Koor opent de elfde editie van IKV-Maasmechelen met koorwerken van Vic en zijn Vlaamse tijdgenoten. Het slotconcert eindigt met een samenzang van het poëtisch lied ‘De zomer is voorbijgegaan’ door alle deelnemers en toeschouwers. Een kippenvelmoment!

In 2013 wordt op hetzelfde stramien verder gewerkt. Het vlotte verloop, de goede communicatie en financiële haalbaarheid van de vorige editie zijn de reële bewijzen dat IKVMaasmechelen de juiste ommekeer maakte in 2011.

Het programmaboek van de twaalfde editie krijgt een updating en ziet er voortreffelijk uit door zijn kleurenpracht, waarvoor dank aan Willy Hermans.

Nieuw tijdens deze editie is de observatiestage voor studenten koordirectie o.l.v. Luc Anthonis en Ludo Claesen. Het initiatief wordt zeer lovend beoordeeld door de aanwezige studenten.

Na de wedstrijdoptredens op zondag voorziet de organisatie een moment waar ontlading en

ontspanning primordiaal zijn. Het optreden van Domino verrast en wordt door de deelnemende koren als een schitterend initiatief bestempeld!

In de aanloop naar 2015 is er een voorzitterswissel. Jef Albrechts geeft de fakkel door aan huidig voorzitter Jos Venken. Het IKV-weekend van 2 tot 4 oktober verloopt vlekkeloos.

Jos Venken

Enkele evaluaties en dankwoorden van deelnemende koren, van gastkoren en van erevoorzitter

Frans Meyers.

Op zaterdag 3 oktober ll. organiseerde het koor “Pro Cantare” een koortreffen in de kerk van Dorne. Het werd een schitterende en geslaagde avond met als gasten twee koren van uitzonderlijke kwaliteit: het vocaal ensemble ‘KAÏROS’ uit Brussel en het jongerenkoor GIOCOSO uit Weert.’ Gastkoor Pro Cantare, Dorne

Hartelijk dank voor jullie begeleiding: wij hebben echt de beroemde Limburgse gastvrijheid kunnen ervaren.’ Bruno Crabbé, dirigent van Kaïros, ten aanzien van  gastkoor ‘Pro Cantare’uit Dorne.

Het internationaal koortreffen was weer een voltreffer! Schitterende koren, een prachtig concert in Opglabbeek, met zeer positieve reacties. Ondanks de schroom bij de gastgezinnen een heerlijke symbiose met hun gasten en ontroerende afscheidsmomenten, gestroomlijnde samenwerking met IKV.’

Jan Gabriëls, dirigent van gastkoor Singhet Vro, Opglabbeek aan medewerker Geert De Troyer.

Mijn grote bewondering en een hartelijk proficiat voor alle medewerkers aan de organisatie van een schitterende koorwedstrijd. In het bijzonder denk ik met respect aan Jos Venken, onze Marie-Rose, het wedstrijdbestuur en zeker niet te vergeten geheel Cantate voor hun perfecte, grenzeloze inzet, hun bezielende aanpak en de gemoedelijke sfeer. Hartelijk dank en doe zo voort!

Frans Meyers, stichter en erevoorzitter van IKV-Maasmechelen.

Marie-Rose.jpg
Marie-Rose Van Gerven
Artistiek Directeur
bottom of page